Chuẩn bị và phép lịch sự khi tham quan xưởng rượu sake: những điều cần biết trước khi đặt chỗ

Đi tham quan xưởng rượu sake (sakagura) mà không tìm hiểu trước rất dễ "đến nơi rồi mới biết không vào được". Phần lớn các xưởng yêu cầu đặt chỗ trước, và tùy mùa mà bạn có thể không được xem cảnh ủ rượu thực tế đang diễn ra. Nếu nắm được những điểm vận hành này trước khi đặt chỗ, bạn sẽ tránh được thất vọng vào ngày tham quan. Có sáu điều nên xác nhận trước: có cần đặt chỗ không, mùa nào xem được, điều kiện nếm thử rượu, giới hạn độ tuổi, thời lượng tham quan, và cách di chuyển. Chi tiết được tổng hợp trong bảng kiểm ở cuối bài.

Đặt chỗ: có bắt buộc không, và khi nào bắt đầu nhận đăng ký

Điều đầu tiên cần tìm hiểu là liệu có cần đặt chỗ trước hay không, và khi nào xưởng bắt đầu nhận đăng ký.

Các tour tham quan có hướng dẫn viên thường theo hình thức đặt chỗ, với nhiều xưởng giới hạn số lượng khách mỗi lượt. Đặt chỗ trực tuyến là hình thức phổ biến nhất. Thời điểm mở đăng ký khác nhau tùy xưởng. Có nơi chỉ nhận đặt chỗ từ ngày mùng 1 của tháng trước ngày bạn muốn tham quan. Nhóm đông người thường phải đăng ký sớm hơn nữa.

Ngược lại, những cơ sở mang hình thức bảo tàng hay nhà trưng bày (kinenkan/shiryokan) thường cho khách vào tự do không cần đặt trước. Nhà trưng bày Hakutsuru Shuzo miễn phí vé vào cửa và khách có thể tự do tham quan, chỉ nhóm từ 10 người trở lên mới cần đặt chỗ. Tổ chức Xúc tiến Du lịch Nhật Bản (JNTO) cũng giới thiệu các tour tham quan xưởng rượu ở Kyoto theo hình thức đặt chỗ dành cho du khách nước ngoài. Đặt chỗ thường thực hiện qua trang web chính thức của xưởng, nhưng cũng có tour đặt qua các nền tảng du lịch trung gian. Điều kiện có thể khác nhau tùy bạn đi một mình hay theo đoàn, nên hãy kiểm tra trang đặt chỗ chính thức để biết chắc có cần đặt trước hay không. Có hướng dẫn viên hoặc tài liệu tiếng Anh hay không cũng tùy từng xưởng, nên xác nhận trước cho yên tâm.

Mùa: có đúng thời điểm xem được quá trình ủ rượu không

Bạn chỉ có thể chứng kiến cảnh ủ rượu đang thực sự diễn ra trong đúng mùa sản xuất.

Sake Nhật Bản chủ yếu được ủ vào mùa lạnh. Vào những tháng hè, khi xưởng không sản xuất, bạn có thể không được xem cảnh ủ rượu thực tế. Xưởng Kamotsuru Shuzo thông thường không mở khu vực ủ rượu (jozogura) cho công chúng. Các tour có toji (nghệ nhân trưởng) dẫn xem quy trình ủ rượu chỉ diễn ra vào những ngày được ấn định riêng.

Trong khi đó, các bảo tàng và nhà trưng bày vẫn cho xem phần trưng bày quy trình làm sake quanh năm. Nhờ mô hình búp bê và dụng cụ tái hiện các công đoạn, bạn có thể tham quan bất kể mùa nào. Bạn muốn xem cảnh thực đang diễn ra hay muốn xem phần giải thích quy trình, điều này sẽ quyết định nơi đến và thời điểm phù hợp. Nếu có mục tiêu cụ thể, hãy xác nhận với xưởng về mùa sản xuất và ngày mở cửa trước khi đặt chỗ.

Nếm thử rượu: điều kiện về độ tuổi, phương tiện di chuyển, và phép lịch sự

Nếm thử rượu (shiin) đi kèm điều kiện về độ tuổi và phương tiện di chuyển.

Những người không được nếm thử gồm: người lái ô tô, xe máy, xe đạp đến xưởng; người dưới 20 tuổi (độ tuổi uống rượu hợp pháp tại Nhật); và phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú. Đây là quy định được nêu rõ chính thức tại Nhà trưng bày Tưởng niệm Gekkeikan Okura và Nhà trưng bày Hakutsuru Shuzo. Nếu đi theo nhóm, nên để người không lái xe đảm nhận việc nếm thử. Một số xưởng còn giới hạn cả tour chỉ dành cho người từ 20 tuổi trở lên, và người dưới 20 tuổi có thể bị từ chối nếu tham gia một mình.

Xưởng rượu là nơi diễn ra quá trình lên men. Một số xưởng yêu cầu khách tránh ăn natto (đậu nành lên men) hoặc sữa chua, và tránh dùng nước hoa trước khi tham quan. Lý do là các vi sinh vật như vi khuẩn natto có thể làm rối loạn hoạt động của koji (nấm mốc dùng để lên men) và men trong xưởng (tốt nhất nên kiêng từ sáng hôm đó, nếu được thì từ hôm trước). Xưởng vào mùa đông thường không bật sưởi, nên trang phục giữ ấm là lựa chọn an toàn. Chụp ảnh chỉ được thực hiện trong phạm vi xưởng cho phép.

Bảng kiểm trước khi tham quan

Trước khi đặt chỗ, nên xác nhận 6 mục sau trên trang web chính thức của xưởng để yên tâm hơn.

Chi phí, giờ mở cửa, và nội dung nếm thử rượu (kikizake) khác nhau tùy từng xưởng. Hãy luôn xác nhận thông tin mới nhất trên trang chính thức.

Thú vui sau khi tham quan

Sau khi tham quan xong, dành thời gian chọn mua rượu giới hạn tại cửa hàng trực tiếp hoặc nhà trưng bày cũng là một niềm vui của chuyến đi. Cách chọn một chai rượu chỉ có thể mua tại xưởng được tổng hợp trong hướng dẫn mua sake. Nếu muốn kết hợp tham quan du lịch xung quanh, nhập môn sake theo vùng miền sẽ hữu ích. Nếu muốn tìm hiểu sâu hơn về bối cảnh của nghề làm rượu, hãy xem nghề làm sake truyền thống và văn hóa Nhật Bản.

※ Bài viết này dành cho độc giả đã đủ độ tuổi uống rượu hợp pháp (tại Nhật Bản là 20 tuổi trở lên). Hãy uống có chừng mực, tránh uống rượu khi mang thai hoặc cho con bú, và tuyệt đối không uống rượu trước khi lái xe.